Veganistische, biologische, natuurlijke cosmetica?

Screenshot van biologische cosmetica

Biologische cosmetica

Wat moet ik nu kopen? Ik zie door de bomen het bos niet meer….

Iedere dag bereiken mij vragen over de verschillen tussen allerlei soorten termen binnen cosmetica, claims en keurmerken. Mensen zien werkelijk door de bomen het bos niet meer. Wat betekenen al deze termen nu precies en is bijvoorbeeld ‘natuurlijke’ cosmetica beter, veiliger voor mens, dier en milieu dan reguliere cosmetica?

Regelmatig lees ik uitspraken in de trant van; ‘wat ik niet op kan eten, smeer ik ook niet op mijn huid’…. Persoonlijk vind ik deze uitspraak kort door de bocht en feitelijk onjuist. Graag geef ik je de volgende context mee, waarin je onderstaande tekst dient te lezen. Zelf ben ik al vanaf mijn 9de overtuigd ‘vegetariër’. Op de lagere school liep ik daarnaast met zelfgemaakte houten borden met zielige, huilende zeehondjes erop, achter iedere moeder met een bontjas aan. Een protest waar ik de hele klas in mee trok en geen enkele moeder die nog met een velletje om de schouders op het schoolplein durfde te komen. Thuis weigerde ik pertinent vlees te eten, ik wilde enkel plastic schoenen dragen en ik refuseerde naast mijn moeder te zitten, lopen, staan als zij haar 30 jaar oude konijnenvel droeg.

Nu begrijp ik dat dit gedachtegoed op een groot aantal punten irreëel is. Niet ieder dier wordt dood geknuppeld omwille van de vacht en waarom wel het ‘velletje/bontje’ van de koe gebruiken en niet dit van het konijn? Waarom eten we wel varkens, maar is paardenvlees ‘zielig’?

Na een reis door West Afrika zag ik dat de Malinese man de geit in zijn volledigheid gebruikte. Het vlees werd gegeten, de vacht fungeerde als waterzak en van de botten werden mesheften gemaakt.

Wat ik heb geleerd is, dat de echte verandering komt na de bewustwording! De afgelopen 35 jaar heb ik de wereld zien veranderen op het gebied van dierenwelzijn en milieu. Dit geldt ook voor biologische producten. Deze producten worden pas echt efficiënter verbouwd op het moment dat de bewustwording er bij de mensen is. Lees hierover meer verderop in dit artikel.

Graag zet ik hieronder alle termen op een rij, die je tegen komt binnen de wereld van de ‘Natuurlijke’ cosmetica. Ik besteed kort aandacht aan de fabels rondom deze terminologie.

Biologische of organische cosmetica

Bovenstaande termen worden in Nederland door elkaar en naast elkaar gebruikt. ‘Organic’ is het Engelse woord voor biologisch. Er zit dus geen verschil in de producten!

Ecologische cosmetica

Ecologisch houdt consequent rekening met het volledige ecosysteem waarin wij leven en vermijdt zoveel mogelijk wat dit systeem kan schaden.

Natuurlijke of chemische/synthetische cosmetica

Veel mensen associëren ‘natuurlijk’ of natuurproducten met gezondheid. Niet zo raar omdat biologische fabrikanten het ook brengen alsof niet biologische cosmetica schadelijk zou zijn voor ons gestel. Een natuurproduct is een product met hierin ingrediënten, die worden onttrokken uit plant of dier. Dit wil niet zeggen dat dit product per definitie vriendelijk voor de huid is. In planten komen stoffen voor die de huid irriteren (berenklauw, brandnetel), of een allergie kunnen veroorzaken (chrysant). Natuurproducten ondergaan ook chemische processen voordat het in de winkel verkocht kan worden. Conserveringsmiddelen zijn nodig om het product houdbaar te maken. ‘Natuurlijk’ mag al op de verpakking staan als er slechts 0,01% aan natuurlijke ingrediënten in het product zit.

De ingrediënten waaruit cosmetica zijn samengesteld, kunnen chemisch/synthetisch of natuurlijk van aard zijn. Chemische/synthetische ingrediënten zijn stoffen die door de mens zijn gemaakt cq nagebootst. Natuurlijke ingrediënten zijn direct afkomstig uit de natuur.

Of een stof nu ‘natuurlijk’ is of chemisch/synthetisch zegt niets over de veiligheid! Natuurlijke stoffen zijn niet per definitie beter dan chemische/synthetische stoffen. In de natuur komen genoeg stoffen voor die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Natuurlijke oliën kunnen allergenen bevatten die huidreacties kunnen veroorzaken. Alle stoffen kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid. Chemische stof of natuurlijke stof, er moet altijd gekeken worden naar welke stof het is en wat de concentratie van die stof is, voordat gezegd kan worden of de stof slecht is voor de gezondheid.

Natuurlijke of niet-natuurlijke ingrediënten: ze worden op dezelfde manier getest voor cosmetica en volgens dezelfde strenge maatstaven beoordeeld op veiligheid. Als er wordt getwijfeld of een stof veilig is voor de toepassing in cosmetica, dan wordt deze niet gebruikt.

Als men spreekt over of chemische stof of synthetische stof, dan bedoelt men dus hetzelfde. De stof is verkregen door een chemische reactie in een fabriek. Een stof die door een chemische reactie verkregen is, kan precies dezelfde stof zijn als een stof die uit een plant of dier verkregen is. Aan het eindproduct valt niet te zien wat de afkomst is van de stof.

De natuurcosmetica die thuispeeling verkoopt onderschrijft de volgende filosofie. Het goede uit de natuur gebruiken en/of produceren in harmonie met natuur, respect voor milieu en het totale ecosysteem. Natuurlijke ingrediënten en heilzame planten, kruiden en bloemen vormen de basis voor de cosmeticaproducten. De producten ondersteunen het verzorgende en herstellende vermogen van de huid. Producten die, in ons geval, het ECOCERT keurmerk dragen willen wij verkopen.

Dierproefvrije cosmetica en vegetarische cosmetica

Dat een product dierproefvrij is, betekent niet dat er geen dierlijke ingrediënten worden gebruikt. Dierproefvrije cosmetica zijn dus niet automatisch diervriendelijk. De meest gebruikte dierlijke ingrediënten in cosmetica zijn bijenwas, lanoline (vet dat voorkomt in de wol van schapen), honing, karmijn (kleurstof uit schildluizen), melk, zijde en keratine.

Naast dierproefvrije cosmetica kennen we vegetarische cosmetica. Dit is cosmetica waar geen ingrediënten uit dode dieren, in zit. Vegetarische cosmeticaproducten kunnen wel melk, honing of bijvoorbeeld bijenwas bevatten.

In de EU mag niet meer en wordt niet meer getest op dieren. Producten die uit bv China komen kunnen nog wel getest zijn op dieren.

Vegan of veganistische cosmetica

Veganistische cosmetica is hetzelfde als ‘Vegan’ cosmetica. Deze cosmetica bevatten helemaal geen dierlijke elementen, enkel plantaardige ingrediënten. Deze producten zijn uiteraard dierproefvrij en hiernaast vrij van dierlijke ingrediënten. Let op: natuurlijke cosmetica/ make-up is niet per definitie veganistisch. Dierlijke ingrediënten worden namelijk ook gezien als natuurlijk.

Biologisch beter voor het milieu?

Helaas gaat deze uitspraak niet altijd op. ‘Iedereen zou biologisch moeten kopen, geen bestrijdingsmiddelen, beter, gezonder en levert minder CO2 op…… ‘ Helaas een fabel…..

De weldenkende mens eet het liefst biologisch en koopt biologische producten. Vaak veel duurder, maar je hebt het idee dat je iets goeds doet voor de wereld! De bewustwording is mi een hele goede zaak, maar rondom biologische producten zijn er een aantal hardnekkige mythen.

Biologische producten zijn diervriendelijker dan reguliere producten. Biologische landbouw is duurzamer.

  1. Biologische ingrediënten zijn onbespoten.

Helaas is dit een mythe. Biologische producten worden wel degelijk bespoten. Een groot aantal pesticiden worden toegestaan. De bestrijdingsmiddelen zijn echter ‘natuurlijk’ en niet chemisch/ synthetisch. Dit klinkt zeer plezierig echter, chemicaliën zijn niet altijd ongezond en natuurlijke producten kunnen dodelijk zijn. Bepaalde ‘natuurlijke’ pesticiden die zijn toegestaan zijn ronduit giftig! Denk hierbij aan de stof Rotenon. In lage doseringen is er niets aan de hand.

Het voordeel van biologische bestrijdingsmiddelen is, dat ze over het algemeen sneller afgebroken worden dan chemische middelen. Er zijn natuurlijke bestrijdingsmiddelen die giftiger zijn dan hun chemische concurrenten. Sommige synthetische middelen blijken effectiever te zijn, waardoor er minder van nodig is. Er zijn varianten biologisch gif die meer ecologische schade toe brengen itt tot de chemische variant.

De wetenschappelijke consensus is dat biologische producten, cq teelt niet veiliger of onveiliger is dan reguliere producten.

  1. Koop lokaal.

Biologische producten kopen is niet altijd beter voor het gehele ecosysteem. Als je de auto pakt om een potje crème te kopen in de biologische winkel 4 km verderop leidt het milieu meer dan dat je de fiets pakt naar de dichtstbijzijnde drogist.

  1. Iedereen moet biologische producten kopen.

Biologische producten zijn gemiddeld drie keer duurder dan reguliere producten. Een groot gedeelte van de mensheid kunnen zich deze dure producten niet veroorloven. Om ingrediënten biologisch te kweken, is er veel meer land nodig dan via de reguliere manier. Als alle teelt biologisch zou zijn, zouden er veel meer bossen moeten worden gekapt om voldoende land te verkrijgen. Totdat de opbrengst van biologische producten per oppervlakte-eenheid is verbeterd/ efficiënter is, is het niet goed voor de wereld om massaal over te stappen op biologische producten. Om dit laatste waar te kunnen maken dienen alle boeren toegang te krijgen tot voldoende (betaalbare) mest zodat ze hun akkers efficiënt kunnen verbouwen.

Keurmerken

Gecontroleerde natuurcosmetica
Er zijn in Europa verschillende belangrijke instanties die richtlijnen hebben opgesteld voor natuurcosmetica; bijvoorbeeld BDIH en ECOCERT, de COSMOS-standard en de NaTrue-standard.

Producten die deze milieukeurmerken dragen bevatten natuurlijke grondstoffen zoals plantaardige olie, vetten en wassen, kruidenextracten of etherische oliën en aroma’s uit gecontroleerde biologische verbouw of wildernis conform de gestelde richtlijn. Van belang zijn hierbij:

  • het gebruik van een minimaal percentage natuurlijke ingrediënten
  • zorgvuldige keuze van de verwerkte plantaardige grondstoffen
  • ecologische verdraagzaamheid van ieder product
  • milieu- en hulpbronbesparende productieprocessen
  • biologische afbreekbaarheid van grondstoffen

BDIH
De Federatie van Duitse Industrie en Handelsondernemingen voor geneesmiddelen, reformwaren, voedingssupplementen en lichaamsverzorging (de BDIH) heeft een richtlijn opgesteld die het begrip natuurcosmetica voor de gebruiker verheldert. In 1996 ontwikkelde de BDIH richtlijnen voor gecontroleerde natuurcosmetica.

ECOCERT

ECOCERT is een Franse controle- en certificatieorganisatie die zich richt op ecologische en organische productie van voedingsmiddelen, cosmetica en kleding. ECOCERT heeft voor cosmetica richtlijnen opgesteld, die het gebruik van natuurlijke bestanddelen met een hoge ecologische kwaliteit stimuleren.

COSMOS-standard

De COSMOS-standard is een samenwerkingsverband tussen de grote certificatieorganen voor organische en natuurlijke cosmetica. De standaard is gesticht door de keurmerken BDIH (uit Duitsland), Cosmebio (uit Frankrijk), ECOCERT (uit Frankrijk), ICEA (uit Italië), en de Soil Association (uit Groot Brittannië).

NaTrue
NaTrue is ‘the international association for natural cosmetics’. Vanuit Duitsland is het initiatief genomen een NaTrue-label te ontwikkelen. Belangrijk is voor de Amerikaanse markt.

Nordic Swan label

Dit is het milieukeurmerk van Scandinavië. De Scandinavische landen werken gezamenlijk aan de certificatieschema’s.

Europees Ecolabel cosmetica
Dit is het officiële Europese milieukeurmerk dat wordt erkend door alle landen van de EU. In Nederland beheert stichting Milieukeur het Europese Ecolabel.

 

You must be logged in to post a comment.